ΠΛΑΤΕΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ
ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΕΡΓΟ ΒΙΤΡΙΝΑΣ ΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΩΝ;
Η πόλη της Λευκωσίας προσδιορίζεται ως προς το Ενετικό της τείχος, την τάφρο και
τις οχυρώσεις. Είναι ένα μοναδικό μνημείο και ως μνημείο ιστορικό και ανεπανάληπτο
πρέπει και να προστατεύεται και να προβάλλεται από την Πολιτεία.
Είναι γι’ αυτούς τους λόγους που καθορίστηκε, ανάμεσα στους όρους της
προκήρυξης του σχετικού διαγωνισμού, πως το έργο της ανάπλασης της Πλατείας
Ελευθερίας θα έπρεπε να χαρακτηρίζεται από αναστρεψιμότητα και η όλη κατασκευή
να μην κυριαρχεί του Μνημείου.
Σύμφωνα με τη Σύμβαση της Γρανάδας και τη Χάρτα της Βενετίας, που υπέγραψε η
Κύπρος, οποιαδήποτε προτεινόμενη ανάπτυξη δεν πρέπει να ανταγωνίζεται το
Αρχαίο Μνημείο, στην περίπτωσή μας το Ενετικό Τείχος. Δεν νοείται να
προγραμματίζεται ένα έργο τέτοιου μεγέθους που θα αλλάξει την ιστορική
φυσιογνωμία και τη λειτουργικότητα της πόλης και οι δημότες να μη συμμετέχουν,
ιδιαίτερα όταν ο Δήμος υιοθέτησε τις Ευρωπαϊκές οδηγίες για διαφάνεια και
συμμετοχή των δημοτών στη λήψη αποφάσεων.
Το προτεινόμενο έργο δεν συνάδει με την ιστορική φυσιογνωμία της Λευκωσίας ούτε
δένει με την επιβλητικότητα και λιτότητα του Ενετικού Τείχους. Σίγουρα η Πλατεία
Ελευθερίας χρειάζεται βελτίωση αλλά το προτεινόμενο έργο, τόσο στην δομή του όσο
και τη φιλοσοφία του, δεν συνάδει με τον περιβάλλοντα χώρο.
Τα σχέδια που προωθούνται
Ατυχώς, η προωθούμενη ανάπλαση της Πλατείας Ελευθερίας, σύμφωνα με το
προτεινόμενο σχέδιο που έχει επιλεγεί στα πλαίσια του αρχιτεκτονικού διαγωνισμού,
δεν φαίνεται να συμμορφώνεται με τους πολύ συγκεκριμένους αυτούς περιορισμούς.
Πέρα από αυτό, φαίνεται να επεμβαίνει ανεξέλεγκτα στον ιστορικό σχεδιασμό της
πόλης της Λευκωσίας που χρονολογείται από τον 16ο αιώνα και αποτελεί μνημείο
της Παγκόσμιας Αρχιτεκτονικής Κληρονομιάς και της Ευρωπαϊκής Οχυρωματικής
Αρχιτεκτονικής.
Η ιστορική πτυχή
Το προτεινόμενο έργο, η φιλοσοφία του και η υπογειοποίηση της εμπορικότητας, ο
αντιπεριβαλλοντικός του χαρακτήρας, το μέγεθος, η μορφή, τα υλικά, η θεμελίωση και
η γενική χωροθέτησή του εντός της τάφρου των Ενετικών τειχών της Λευκωσίας θα
προκαλέσουν όχι μόνο μια οπτική σύγχυση αλλά και μια ανεπανόρθωτη υποβάθμιση
και ακύρωση των τειχών. Το προτεινόμενο έργο σε συσχετισμό και με τα υλικά
μπορούν να θεωρηθούν ως εκτός κλίμακας και πως επισκιάζουν τον περιβάλλοντα
χώρο. Το τεράστιο κατασκεύασμα από σκυρόδεμα προτείνεται να θεμελιωθεί εντός
της τάφρου που σύμφωνα με τον περί Αρχαιοτήτων Νόμο αποτελεί Αρχαίο Μνημείο
Πίνακα Α εντός του οποίου απαγορεύεται κάθε ανάπτυξη/επέμβαση.
Η πολεοδομική πτυχή
Η Πλατεία Ελευθερίας ποτέ δεν υπήρξε πραγματική πλατεία! ΄Ενας πλατύς
ουσιαστικά δρόμος που κατασκευάστηκε επί αποικιοκρατίας αντί γέφυρας για να
συνδέσει την εντός και την εκτός των τειχών πόλη, αποτελεί σήμερα ένα πέρασμα
πεζών και οχημάτων το οποίο, λόγω του πλάτους του, χρησιμεύει περιστασιακά,
ελλείψει μιας πραγματικής αστικής πλατείας, ως χώρος πολιτικών κυρίως
συγκεντρώσεων. Η ιδιάζουσα θέση αυτού του περάσματος, επί της τάφρου και παρά
τον προμαχώνα των Ενετικών τειχών, δεν επιτρέπουν την μετατροπή του σε μια
πραγματική πλατεία. Η όποια προσαρμογή θα πρέπει από τη μια να σέβεται το
αρχαίο μνημείο και από την άλλη να ανταποκρίνεται στις διάφορες απαιτήσεις που,
λογικά, έχει ο Πολίτης από ένα τέτοιο σχεδιασμό: Τη στοιχειώδη ανάγκη της
συνάθροισης σε ένα άνετο, ευχάριστο κι ελκυστικό πράσινο χώρο.
Η κοινωνική πτυχή
Ο παραλογισμός του εγχειρήματος γίνεται περισσότερο κατανοητός αν αναλογιστεί
κανείς πως: Η πολιτική απόφαση για διάθεση του τεράστιου ποσού των έξι
εκατομμυρίων λιρών (μόνο;), σε συνάρτηση με το άλλο αντίστοιχο ίσως ποσό για την
ανέγερση του Δημοτικού Μεγάρου, αποστερεί ουσιαστικά την παλιά πόλη από
πολύτιμους πόρους τους οποίους η ανάγκη επιβίωσής της απαιτεί. Είναι δυνατόν σε
καιρούς (υποτιθέμενης) λιτότητας να είναι αποδεκτή, τόσο απροκάλυπτα, η
διασπάθιση δημοσίων πόρων για έργα βιτρίνας; Η παλιά πόλη της Λευκωσίας
στερείται βασικής υποδομής, οι κάτοικοί της την έχουν εγκαταλείψει, είναι τρομερά
υποβαθμισμένη περιοχή και το μόνο που πραγματικά της λείπει είναι μια πλατεία
εφιάλτης!
Η διαδικασία που ακολουθήθηκε
Το αποτέλεσμα του διεθνούς διαγωνισμού που έγινε χωρίς ποτέ δυστυχώς να
ερωτηθούν οι Πολίτες, επιβεβαιώνει την πιο πάνω διαπίστωση: Το έργο παραπέμπει
σε ένα αφ΄ υψηλού σχεδιασμό, με τη δημιουργό του να μην έχει ποτέ επισκεφθεί την
Κύπρο. Την ίδια ώρα, ο Δήμος Λευκωσίας δείχνει μια ανεξήγητη επιμονή στην
προώθηση του έργου χωρίς την έγκαιρη και πλήρη ενημέρωση των Πολιτών και
κυρίως χωρίς να ληφθούν υπόψη οι δικές τους πραγματικές ανάγκες και απόψεις. Με
τον τρόπο αυτό επιβεβαιώνεται, για άλλη μια φορά, η υποβάθμιση του ρόλου του
Πολίτη και η εκτός οποιασδήποτε ευρωπαϊκής πρακτικής προσπάθεια επιβολής
προηλειμμένων αποφάσεων.
Άλλες προσεγγίσεις είναι εφικτές!
Σε ελάχιστη απόσταση από την τάφρο βρίσκεται το παλιό Γ.Σ.Π. που έχει όλες τις
δυνατότητες να διαμορφωθεί σε μια πραγματικά αστική πλατεία-πάρκο, με τα βασικά
χαρακτηριστικά στοιχεία:
-Μεγάλος υπαίθριος χώρος για κοινωνικές συναθροίσεις, περιπάτους, άσκηση και
παιχνίδια
- Δενδροστοιχίες, πράσινο και μεγάλες σκιασμένες επιφάνειες, με σιντριβάνια και
καθιστικούς χώρους για αναψυχή και ξεκούραση.
Είναι τόσο δύσκολο να γίνει αντιληπτή, από τους άρχοντες και τους πολιτικούς, η
ανάγκη σεβασμού του Πολίτη και του Πολιτισμού μας;
| ΝΑ ΑΓΩΝΙΣΤΟΥΜΕ ΟΛΟΙ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΣΩΣΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗΣ ΦΥΣΙΟΓΝΩΜΙΑΣ ΤΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΥΠΟΓΡΑΦΟΝΤΑΣ ΤΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΠΟΛΙΤΕΣ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΤΗΣ ΠΛΑΤΕΙΑΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ |
| PALMANOVA Το παράδειγμα της δίδυμης πόλης της Λευκωσίας |